ĐÁNH GIÁ SƠ BỘ  
Tình hình kinh tế - xã hội của tỉnh năm 2003 
^{______________________________________}  

Kết thúc năm 2003, chúng ta càng được củng cố thêm niềm tin bằng sự ổn định chính trị, giữ vững trật tự kỷ cương, an toàn xã hội; đời sống của đại bộ phận nhân dân tiếp tục được cải thiện tốt hơn. Nhân dân - Ðảng - Nhà nước vẫn luôn là một khối thống nhất tiếp tục vận hành trên lộ trình phát triển - đây là nhân tố hết sức cơ bản cho thành công của năm 2003. Mặc dù vậy chúng ta cũng không khỏi trăn trở với những rào cản khách quan và chủ quan cho quá trình phát triển: Lũ lụt không nằm trong dự liệu đã xảy ra ngay tại thời điểm gần về đích gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống, sản xuất của nhân dân phải tiêu tốn nhiều tiền của và thời gian dài để khắc phục hậu quả; tốc độ tăng trưởng GDP không đạt chỉ tiêu đề ra 6,9%/ 8%; nỗ lực thu hẹp tỷ lệ hộ đói nghèo chưa đạt 14% so với bình quân cả nước 11% (tỷ lệ này chưa xem xét đến chất lượng và tính bền vững của nó); cơ cấu nền kinh tế tuy có chuyển biến theo xu thế tích cực nhưng chỉ số này vẫn là cơ cấu của nền kinh tế lạc hậu, chậm phát triển: Nông lâm nghiệp 46,5%, công nghiệp xây dựng 17,2%, dịch vụ 36,3%; chưa thấy bước đột phá "ngoạn mục" nào trong năm 2003.

I/ Những kết quả đạt được

Nhân tố con người vừa là mục tiêu vừa là động lực của sự phát triển đã được quan tâm chú trọng hơn; thực hiện trẻ hóa đội ngũ cán bộ và chủ trương luân chuyển cán bộ tuy chưa nhiều nhưng bước đầu đã phát huy tác dụng, tạo điểm nhấn và đòn bẩy cho quá trình vận hành tốt hơn của bộ máy trong hệ thống chính trị. Một số cán bộ trẻ được đề bạt cất nhắc giữ vị trí chủ chốt của các Sở, ngành (Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, Y tế..) đã thể hiện được năng lực quyết tâm chèo chống con thuyền của ngành vượt qua cam go thử thách bước đầu để hướng đến thành công - điều mà chúng ta đang mong đợi ở đội ngũ cán bộ trẻ; việc luân chuyển cán bộ là bước "đột phá" phù hợp với xu thế và yêu cầu phát triển trong giai đoạn hiện nay.

Bằng cơ chế chính sách thông thoáng, cởi mở hơn, chúng ta đã huy động được nhiều nguồn lực cho đầu tư phát triển, trong năm tổng mức đầu tư toàn xã hội ước đạt 990 tỷ đồng, tăng 18,3% so với năm 2002; lĩnh vực thu hút, mời gọi đầu tư đã thực sự khởi động sau nhiều năm liền dậm chân tại chỗ. Trong năm đã đăng ký đầu tư mới 9 dự án thuộc lĩnh vực công nghiệp, trong đó có 2 dự án đầu tư trực tiếp nước ngoài, 11 dự án lĩnh vực Du lịch, 4 dự án chế biến thủy sản và nuôi tôm giống sạch - đây là tin vui và dấu hiệu đáng mừng cho nền kinh tế mặc dù còn nhiều vấn đề cần tiếp tục tháo gỡ để hiện thực hóa các Dự án đầu tư này.

Việc phân cấp, phân quyền trong đầu tư xây dựng cơ bản thực hiện khá mạnh trên lộ trình cải cách nền hành chính nhà nước, về hiệu quả cần được đánh giá một cách khoa học để rút kinh nghiệm nhưng nếu nhìn từ gốc độ giải ngân nguồn vốn thì đã đạt 100% kế hoạch - đây là bài toán khá "gai góc" mà nhiều năm về trước chưa có lời giải.

Một điểm khởi sắc đáng mừng của nền kinh tế là tổng kim ngạch xuất khẩu đạt 23,6 triệu USD, tăng 70% so với năm 2003 và vượt 3,6 triệu USD so với kế hoạch. Công ty xuất khẩu nông sản được cấp chứng nhận ISO9000 và tiếp tục "ăn nên làm ra" bằng việc chủ động tìm kiếm mở rộng thị trường, giữ thị trường, giữ chất lượng hàng hóa, nhưng điều quan trọng hơn là tạo lập được thương hiệu và uy tín trong làm ăn. Bằng tác động từ nhiều phía và nỗ lực của chính mình, Công ty xuất khẩu thủy sản đã có Code tìm được lối vào thị trường Châu Âu, Mỹ, Hàn Quốc với những mặt hàng mới xuất khẩu, hiệu quả bước đầu đã ngăn chặn được đà "tuột dốc" của Công ty trong nhiều năm liền. Vấn đề liên doanh liên kết trong làm ăn tạo thế đứng vững hơn trong sự cạnh tranh khá "nghiệt ngã" của nền kinh tế thị trường đã được thiết lập như liên doanh xuất khẩu tôm thịt, may mặc.

Trong năm 2003, UBND tỉnh và các Bộ ngành Trung ương đã chủ động, tích cực làm tất cả những gì có thể để đề nghị Chính phủ đầu tư Dự án Khu công nghiệp - tổ hợp hóa chất muối công nghiệp Quán Thẻ; Dự án còn chờ sự xem xét quyết định từ phía Chính phủ nhưng điều này khẳng định sự quyết tâm và tầm nhìn chiến lược của Tỉnh ủy, UBND tỉnh cho tương lai phát triển của tỉnh nhà; hy vọng chúng ta sẽ thành công.

Các lĩnh vực văn hóa - xã hội tiếp tục ổn định và có bước phát triển mới.

Chúng ta đã tập trung lo được kịp thời các mặt đời sống cho nhân dân sau cơn lũ lịch sử là một thắng lợi về mặt xã hội; không để cho dân đói, không để cho dân không có nhà ở là quan điểm và phương châm hành động nhất quán của Ðảng và Chính quyền các cấp. Qua việc tập trung giải quyết tốt hậu quả lũ lụt đã làm cho vòng tay nhân ái và tình thương đồng loại được nối dài và nhân rộng; tỏ rõ trách nhiệm của Ðảng, Nhà nước đối với dân làm cho dân yên lòng và ấm lòng, tin tưởng hơn vào bản chất chế độ Xã hội chủ nghĩa.

Thực hiện chủ trương xã hội hóa đã khó lại càng khó hơn đối với những tỉnh nghèo nhưng trong năm chúng ta đã hình thành 13 Trung tâm giáo dục cộng đồng và đưa vào hoạt động góp phần tạo dựng một xã hội học tập để nâng cao mặt bằng dân trí ở địa phương, cơ sở. Trường nghề tỉnh được đầu tư đưa vào sử dụng đáp ứng được sự mong đợi lâu nay của cán bộ và nhân dân góp phần giải quyết bài toán về sức ép số lượng học sinh cấp trung học cơ sở tăng nhanh trong những năm gần đây đồng thời hỗ trợ đắc lực cho việc đào tạo nâng cao chất lượng nguồn nhân lực phục vụ cho công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa tỉnh nhà.

Hiệu quả cuối cùng và đáng mừng trên lĩnh vực y tế là không để dịch bệnh xảy ra; đang tiếp tục nỗ lực làm thay đổi bộ mặt y tế cơ sở bằng việc triển khai đề án củng cố mạng lưới y tế cơ sở theo Chỉ thị 06-CT/TW ngày 2/1/2002 của Ban chấp hành Trung ương Ðảng; thực hiện Ðề án đưa Y, Bác sĩ về tuyến xã phường đạt được những kết quả bước đầu đáng khích lệ: đến nay đã có 67,8% số xã phường có bác sĩ, 100% có đủ nữ hộ sinh, y sĩ sản nhi - đây là những điều kiện cơ bản để đạt chuẩn quốc gia đối với hệ thống y tế cơ sở. Hàng loạt các Ðề án khác thuộc lĩnh vực xã hội cũng được xây dựng để triển khai như: Ðề án thu gom đối tượng tâm thần, xin ăn và trẻ em đường phố, Ðề án đào tạo giáo viên người dân tộc thiểu số, Ðề án kiên cố hóa trường học. Việc này chưa thể đánh giá hiệu quả được nhưng đã phản ảnh tư duy và hành động của chúng ta mang tính chiến lược dài hơi hơn - đây là yếu tố rất cần cho sự phát triển bền vững.

II/ Những vấn đề cần quan tâm

Bức tranh tổng thể, những kết quả được và chưa được, xét cho cùng đều do con người tạo nên. Con người - nhân tố trung tâm của bất kỳ một quá trình phát triển nào, do vậy đầu tư cho con người là điều kiện tiên quyết buộc phải làm nếu muốn cải thiện tình hình. Việc đầu tư cho con người nói chung và đầu tư cho đội ngũ cán bộ công chức nói riêng để họ có đủ điều kiện cần thiết cộng với nỗ lực của chính bản thân nhằm thực thi công vụ một cách tốt nhất, chúng ta đã làm nhưng chưa đạt như mong muốn. Nếu nhìn một cách khách quan thì chất lượng đội ngũ của chúng ta chưa mạnh; phải chăng chất lượng đào tạo, bồi dưỡng, tạo nguồn cán bộ chưa chú trọng đúng mức; việc nhận xét, đánh giá, đề bạt, cất nhắc và bố trí sử dụng cán bộ công chức cần có cái nhìn toàn diện và khoa học hơn để phát huy hết năng lực, trí tuệ và lòng nhiệt huyết trong mỗi con người. Cần tạo ra nhiều cơ hội tốt, môi trường khách quan để cán bộ, công chức phấn đấu, cống hiến, trưởng thành và tự khẳng định mình.

Như chúng ta đã biết, cải cách hành chính như là một đòi hỏi tất yếu cho quá trình phát triển nếu không quyết tâm thực hiện sẽ phát sinh ra những rào cản không đáng có cho quá trình đi lên của tỉnh nhất là lĩnh vực thu hút đầu tư, hơn nữa đây là chương trình trọng tâm của Chính phủ trong những năm đầu của thế kỷ 21. Công tâm mà nói tỉnh ta bước vào cuộc khá sớm, từ năm 1996, tỉnh đã thành lập Ban chỉ đạo cải cách hành chính do đồng chí Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh làm trưởng Ban, lãnh đạo Ban tổ chức chính quyền làm phó ban thường trực, thành viên và lãnh đạo các Sở chuyên môn và Chủ tịch Ủy ban nhân dân các huyện, thị xã; giúp việc cho Ban chỉ đạo có tổ cải cách hành chính của tỉnh. Ban đã có kế hoạch hành động chung cho cả tỉnh đồng thời chọn địa bàn và lĩnh vực làm thí điểm để đột phá. Kết quả cải cách hành chính đã đem lại những tiến triển nhất định, song để tạo động lực thúc đẩy cho quá trình phát triển KT-XH thì chương trình cải cách hành chính phải được tiến hành một cách đồng bộ quyết liệt hơn kể cả tư duy lẫn hành động.

Chất lượng các Ðề án, chương trình, kế hoạch phát triển mang tính chiến lược của tỉnh cần được tập trung quan tâm nhiều hơn từ khâu xác định vấn đề đến quy trình xây dựng, tổ chức triển khai thực hiện, nhất là phải đánh giá được hiệu quả để kịp thời rút kinh nghiệm và điều chỉnh cho phù hợp với xu thế chung và tình hình thực tế của địa phương; hết sức tránh "bệnh thành tích" và tính áp đặt như là một căn bệnh thường có phát sinh trong quá trình. Vấn đề này nếu không được cân nhắc lựa chọn kỹ thì tính khả thi của nó sẽ hết sức hạn chế và mọi nỗ lực của chúng ta vẫn chỉ là ý tưởng mà thôi.

Vấn đề chất lượng phát triển và sự bền vững của nó đến lúc chúng ta phải tính đến một cách nghiêm túc khi nhận xét, đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ của các ngành và các địa phương, chứ không nên đồng thuận với nhau trên những thành tích và các con số chung chung. Vấn đề chuyển dịch cơ cấu cây trồng vật nuôi trong nông nghiệp; tình hình giống nhiễm bệnh và dịch bệnh tràn lan trong nuôi trồng thủy sản; mô hình công nghiệp vừa và nhỏ để thu hút giải quyết lao động; chương trình đấu giá quyền sử dụng đất để thu lợi cho ngân sách nhà nước; việc giải quyết dứt điểm những tồn đọng trong khiếu nại, tranh chấp; chất lượng giáo dục miền núi; thực hiện xã hội hóa ở các lĩnh vực. phải chăng vẫn còn nhiều bất cập và chưa có giải pháp mạnh để đem lại hiệu quả đáp ứng được sự mong đợi của nhân dân.

Xiết chặt kỷ luật kỷ cương hành chính là nội dung cần phải làm và làm thật quyết liệt trong năm 2004 bởi đây là cơ sở đảm bảo cho sự trong sạch của bộ máy hoạt động trong các cơ quan công quyền đồng thời đảm bảo được hiệu lực và hiệu quả hành chính. Nếu kinh tế và các lĩnh vực của đời sống xã hội phát triển mà kỷ luật kỷ cương hành chính không được thiết lập sẽ là vật cản cho quá trình đi lên của tỉnh ta và làm cho người dân thiếu tin vào Nhà nước.

Với xu thế phát triển chung của đất nước và sự đổi mới về chất trong lãnh đạo điều hành thực hiện của Tỉnh ủy, Ủy ban nhân dân tỉnh, các ngành, các địa phương và sự đoàn kết nỗ lực chung của nhân dân; hy vọng chúng ta sẽ thành công trong năm 2004.

(HOÀNG THỊ ÚT LAN - Phó Chủ tịch UBND tỉnh)  

Thiết kế bởi Trung Tâm Tin Học - Bưu điện Ninh Thuận