E-mail!
Hiện nay, bạn đã có máy vi tính, có modem và điện thoại, có kiến thức tin học ở trình độ biết dùng Windows - cùng trình độ tiếng Anh cỡ Dictionary Aided Reading (DAR) - tức đọc được vơi sự trợ giúp của từ điện trở lên ? Bạn sẽ là đối tượng trực tiếp có thể ứng dụng ngay các mách bảo "bình dân" của họ. Nếu chưa có các điều kiện như vậy, thì việc... lưu trữ loạt bài này cũng sẽ bổ ích cho bạn trong tương lai, bởi cánh cửa vào Internet đã được mở chính thức tại VN...
* Một khái niệm không nắm bắt được: e-mail
E-mail là tên viết tắt của Electronic Mail, tức thư tín điện tử, là dịch vụ được liệt kê đầu tiên trong nghị định của Thủ tướng Chính phủ 3-1997 về các dịch vụ do mạng Internet ở Việt Nam cung cấp. Theo định nghĩa của IBM Dictionary of Computing, e-mail là thư tín dưới dạng thông điệp (message) được truyền giữa những người dùng qua mạng máy tính. Ðã qua máy tính thì hầu như dạng thông tin nào cũng có thể gọi là thông điệp được cả, từ thư văn bản thông thường cho đến các tập chương trình, các tập hình ảnh, âm thanh...
Ðịa chỉ e-mail cũng giống như số nhà để người khác gửi thư đến, hoặc giống như số điện thoại để người khác gọi đến cho bạn vậy. Mỗi người chỉ cần một địa chỉ e-amail là đủ.
Ðịa chỉ e-mail có hai phần ngăn cách bởi dấu @. Chẳng hạn: Tung LT@ bdm. vnmail.vnd.net. Phần đứng trước là tên của người chủ địa chỉ e-mail, còn phần đứng sau dấu @ "tự nhiên mà có", hiểu theo nghĩa nơi bạn đăng ký đã ấn định sẵn tên này rồi.
Bạn cần một địa chỉ e-mail, ở các tỉnh, các bạn liên hệ trực tiếp với bưu điện. ở Hà Nội, hay TP.HCM, do có quá nhiều nơi có thể cung cấp e-mail nên vấn đề trở nên "phức tạp" hơn. Khi đăng ký, bạn cần quan tâm tới các khía cạnh sau:
1. Ðịa chỉ e-mail của bạn phải được nằm trong hệ thống địa chỉ Internet chung, tức là từ địa chỉ của bạn có thể gửi thông tin lên Internet được. Và, ngược lại, thông tin từ một địa chỉ Internet nào đó gửi về phải đến được hộp thư của bạn. Một số mạng hiện nay chỉ mang tính nội hạt không kết nối ra nước ngoài được.
2. Thời gian chuyển và nhận thư ra nước ngoài hoặc từ nước ngoài về phải nhanh chóng. Một số mạng hiện nay một ngày chỉ vài lần kết nối ra nước ngoài để gửi và nhận thư, khi chưa hết giờ kết nối thì thư bạn có gửi thì cũng cứ tạm mằm đấy, còn thư ai gửi cho bạn cũng cứ tạm nằm ở một nơi nào đó (chẳng hạn ở Uúc) chờ được lấy về.
3. Lệ phí đăng ký, thuê bao phải hợp lý. Thông thường bạn sẽ phải trả các khoản kinh phí sau đây: phí đăng ký (miễn phí hoặc 100.000 - 200.000 đồng - nói chung là không đắt), phí thuê bao hằng tháng (khoảng 70.000 đồng, bằng thuê bao điện thoại thông thường), cùng phí truyền - nhận thông tin (căn cứ vào độ lớn thông tin bạn gửi đi hoặc nhận được). Trong đó, riêng chi phí cuối cùng liên quan đến truyền/nhận thông tin là nội dung bạn cần hết sức chú ý khi lựa chọn địa chỉ e-mail cho mình. Ngoài e-mail, các đơn vị làm dịch vụ mạng còn có thể cung cấp cho các bạn một số các dịch vụ khác nữa, và có thể bạn phải trả thêm kinh phí cho các dịch vụ này.
Sau đây là một số địa chỉ có thể liên hệ:
Mạng Netnam do Viện Công nghệ thông tin quản lý, có máy chủ đặt tại Hà Nội (Netnam) và TP.HCM (Netnam 2). Tại TP.HCM, bạn có thể liên hệ qua số điện thoại 8222947.
Mạng Vietnet của Trung tâm tin học Teltic (Khánh Hòa) có máy chủ đặt tại Hà Nội, TP.HCM, Nha Trang. Tại TP.HCM, có thể liên hệ qua số điện thoại 8203174 - 8203221.
Mạng Vnmail của Trung tâm Ðiện toán và truyền số liệu: tại TP.HCM, liên hệ qua số điện thoại 8467888.
Trong ba mạng trên, mỗi mạng đều có sự hấp dẫn riêng. Nhưng với mục đích khai thác thông tin trên Internet, bạn nên đăng ký qua mạng Vnmail là tốt hơn cả, do mạng này kết nối trực tiếp với quốc tế, trong vòng năm phút bạn có thể gửi đi và nhận được thư trả lời đồng thời chi phí truyền/nhận cũng "đỡ" hơn. Dơn vị cung cấp e-mail có trách nhiệm cài đặt và hướng dẫn cho bạn cách dùng phần mềm e-mail như thế nào (các phần mềm này khác nhau nhưng đều có một tín năng chung). Các phần mềm e-mail đều có bốn chức năng chính là soạn thư (tức mô tả các thành phần của bức thư như trên), gửi thư, nhận thư, đọc thư. Bên cạnh, có một số chức năng quản lý thư khác như phản hồi thư, phân loại thư, gửi thư kèm theo tập tin... Bạn cần nắm vững các chức năng này, hoặc đề nghị đơn vị cung cấp địa chỉ e-mail hướng dẫn.
Thành phần của một bức thư điện tử...
- Ðịa chỉ người gửi, người nhận: nếu người nhận trong cùng một mạng với bạn thì địa chỉ e-mail chỉ cần ghi phần tên (phần địa chỉ trước dấu ), còn nếu người nhận ở mạng khác (với địa chỉ Internet ở dạng tổng quát) thì bạn phải biết cách ghi cho đúng kiểu. Các phần mềm e-mail có chức năng riêng để ghi địa chỉ Internet, ví dụ địa chỉ Internet của báo Tuổi Trẻ (mạng Viet Net) thì trong Netnam (dùng phần mềm WorldGroup Manager) có dạng IN: tuoitre saigon.telic.com.vn, còn trong VNMail (dùng phần mềm SprintMail) thì có dạng: "RFC-822": <tuoitre@saigon.teltic.com.vn>, SITE:INTERNET
- Subject (tiêu đề thư): thường chỉ gồm dăm ba chữ ngắn gọn, báo cho người nhận biết thư đề cập vấn đề gì.
- CC (đồng gửi cho ai nữa): cùng một bức thư, bạn có thể gửi cho nhiều người, kèm theo các địa chỉ e-mail cụ thể ghi trong phần này.
- Cuối cùng là phần chính (body) của bức thư, và các phần mềm e-mail đều có phần để bản soạn thảo thư ở chế độ văn bản thông thường.
Hãy thử gửi qua Internet...
Với địa chỉ e-mail, thực sự thì cánh cửa Internet đã hé mở với bạn. Bây giờ, khai thác tiếp tục Internet thế nào đây ?
Dịch vụ e-mail cho phép những người biết địa chỉ e-mail của nhau có thể gửi thông điệp cho nhau. Máy tính của bạn qua điện thoại, modem kết nối vào một máy chủ, và máy chủ này có đường hòa nhập vào Internet. Khi gửi e-mail, thư gửi đi sẽ qua máy chủ này đến hộp thư của người nhận nằm tại một máy chủ khác. Người nhận khi mở máy tính của mình, kết nối vào máy chủ sẽ nhận được thư (xem sơ đồ).
Ngược lại, các thư gửi đến cho bạn sẽ nằm tại hộp thư mang tên bạn trong máy chủ nơi mà bạn đăng ký e-mail. Bạn không cần thiết lúc nào cũng phải mở máy vi tính của mình, vì khi bạn chưa nhận thư thì những gì gửi cho bạn vẫn nằm ở hộp thư tại máy chủ. Theo phương thức e-mail, người gửi và người nhận không cần phải đồng thời bật máy, đây là một điều tiện lợi so với phương tiện thông tin khác do không phải bật máy canh, cũng không cần chờ tín hiệu từ phía người nhận. Kinh phí gửi e-mail thông thường phụ thuộc vào độ lớn của bức thư gửi đi. Một trang thư khoảng 2.000 đồng. Nếu bạn quen biết ai có địa chỉ Internet thì hãy gửi thư báo cho họ biết rằng bạn đã có địa chỉ e-mail và mở rộng sự trao đổi với những người quen biết. Bạn cũng có thể thử e-mail bằng cách gửi một bức thư trắng (các thành phần khác của thư đều bỏ trống) cho emailclub mailback.com và sẽ nhận được thư phúc đáp ngay...
Danh sách mailing list
Qua đường e-mail, bạn có thể lấy danh sách các nhóm mailing list về máy mình để tham khảo và chọn nhóm tham gia. Bản danh sách này hơi dài nên được chia thành 20 phần ngắn để gửi bằng e-mail cho tiện, các phần được đánh số tự 01-20. Bạn gửi e-mail cho một máy chủ tại Viện Công nghệ Massachusetts (Mỹ) với nội dung sau:
To: mail-server@rtfm.mit.edu
Nội dung thư:
send usene/news.answers/mail/mailing-lists/part01
send usene/news.answers/mail/mailing-lists/part02
...
end usene/news.answers/mail/mailing-lists/part20
Bạn có thể lấy một danh sách khác ở Los Angeles bằng cách gửi e-mail sau đây:
To: mail-server@nisc.sri.com
Nội dung thư:
sen netinfo/interest-groups.
Bạn cũng có thể tìm thêm các nhóm mailing list bằng cách gửi thư cho các listserv cụ thể với lệnh tương ứng (biết được qua thư với nội dung help) để xem danh sách các nhóm do listserv đó quản lý. Chẳng hạn, bạn có thể xem danh sách 198 nhóm trong VNSA - nhóm du học sinh VN ở hải ngoại là : listser@csd.uwm.edu bằng cách gửi e-mail cho địa chỉ này với nội dung chỉ gồm một lệnh là lists.
Ðể có thể nhận các "tuyển tập" từ VNSA thay vì nhận lẻ tẻ từng tệp tin, nên gõ câu lệnh sau :
Set VNSA-l mail digest.
* Tìm kiếm mailing list
Bạn có thể tìm kiếm các nhóm mà bạn quan tâm theo từ khóa bằng cách gửi e-mail sau đây:
To: liszter@bluemarble.net
Nội dung:
search "từ khóa"
Ví dụ: để tìm xem có nhóm nào thảo luận về xe đạp (bycile) không, bạn gửi e-mail theo địa chỉ trên với nội dung search "bycicle".
Một số địa chỉ mailing list
Ðịa chỉ
1/ risks@cls.sri.com
2/ info-ibmpc@bri.mil
3/ cpsr@gwuvm.bitnet
4/ compil@american.edu
Nội dung
1/ Diễn đàn về những rủi ro của công nghệ hiện đại, đặc biệt là công nghệ thông tin và những hệ thống có liên quan.
2/ Những thảo luận tương đối mang tính kỹ thuật về cách sử dụng, lập trình và bảo trì các máy PC IBM.
3/ Danh sách chứa những báo báo về các hoạt động của CPSR (computer professionals for social responsibility - tổ chức những người sử dụng máy tính quan tâm đến các tác động xã hội.
4/ Danh sách mang tính kỹ thuật về những chương trình diễn dịch một ngôn ngữ máy tính này thành ngôn ngữ khác.
Dịch vụ FTP
FTP là viết tắt của file transfer protocol - tức nghi thức truyền tệp - cho phép bạn có thể lấy các tệp tin từ hàng ngày máy tính khác nhau trên Internet. Người dùng sẽ kết nối với máy chủ (gọi là FTP site) và bằng các bệnh đặc thù, lấy các tệp tin dữ liệu, chương trình, sách điện tử... về máy mình.
Việc lấy tệp tin nói chung không phải là miễn phí, nên bạn phải đăng ký là khách hàng của nơi chứa tệp tin để có tên và mã truy cập. Rất may là có một loại FPT gọi là Anonymous FTP, với các FTP site phi lợi nhuận (thuộc các trường đại học, viện nghiên cứu, các công ty... hoạt động dựa vào kinh phí đầu tư của chính phủ hoặc nhằm mục đích tiếp thị, tư vấn, hỗ trợ khách hàng). Các FTP site này miễn phí cho mọi đối tượng, cho phép truy cập vào với tên là... Vô danh (Anonymous).
Một Anonymous FTP có tên là ftp.win.com cung cấp cho chúng tôi thông tin sau đây : "Ðến thời điểm tháng 1-1997, WinSite cho phép người dùng Internet truy cập miễn phí vào thư viện phần mềm gồm 4.4 Gb các tệp dùng trong Windows 3.x, 2.9 Gb các tệp dùng Windows 95 và 500 Mb các tệp dùng Windows NT. Hàng tháng có khoảng 50.000 lượt người truy cập vào và nạp về máy của mình trung bình 2.3 Gb với khoảng 11.000 tệp mỗi ngày". Ðấy mới chỉ là 1 Anonymous FTP, trong khi có hàng ngàn Anonymous FTP nằm khắp nơi trên thế giới...
Vào FTP của Microsoft
Nếu dùng Winword 6.0, bạn hãy xem phần Help/Contents/Technical Support/Type of Technical Support/Using the Internet Network và sẽ đọc thấy thông tin sau: "Bạn có thể truy cập cơ sở tri thức của Microsoft bằng Internet. Máy chủ FTP của Microsoft với tên là ftp.microsoft.com cho bạn truy cập vô danh...". Trước hết, bạn hãy xem thử trong FTP site của Microsoft có những gì bằng e-mail sau đây:
To: ftpmail @NCTUCCA.edu.tw
Phần nội dung bức thư, bạn gõ là dòng sau
open ftp.microsoft.com
dir
quit
ftpmail@NCTUCCA.edu.tw là địa chỉ của một máy chủ tại National Chiao Tung University (Ðài Loan), có cơ cấu tự động xử lý thư của bạn như một chuỗi các dòng lệnh.
Trong e-mail trên, ta dùng ba lệnh:
open<Tên Anonymous
FTP> (truy cập (login) vào Anonymous FTP)
dir<Tên thư mục> (xem danh sách tệp và thư
mục)
quit (kết thúc)
Sau khi gửi e-mail này đi, bạn sẽ nhận được thư trả lời có đoạn như sau:
d... l owner group 0 Sep 23 1996
deskapps
d... l owner group 0 Jan 4 0:53 developr
... l owner group 4368 Sep 11 1996 dirmap.txt
d... l owner group 0 Apr 21 19:11 KBHelp
d... l owner group 0 May 1 19:09 Products
d... l owner group 0 Oct 28 1996 Services
d... l owner group 0 May 9 19:45 Softlib
d... l owner group 0 Apr 8 1996 solutions
Ðây là danh mục thư mục và tệp tin trong FTP site của Microsoft. Bạn lưu ý dòng nào có chữ d đứng đầu là thư mục, còn dòng nào có dấu trừ (-) đứng đầu là tệp tin. Tên thư mục hoặc tệp tin ở cuối dòng. Trong thư trả lời cũng có đoạn "Please see the dirmap.txt file for more information". Ta tìm cách lấy tệp DIRMAP.TXT về bằng e-mail vẫn theo địa chỉ trên, nhưng với ba dòng lệnh:
open ftp.microsoft.com
get\dirmap.txt
quit
Thêm một lệnh mới mà bạn cần nắm:
get<tên tệp tin> (lấy tệp tin)
<Tên tệp tin> trong lệnh này và <Tên thư mục> trong lệnh dir có thể kèm đường dẫn cách nhau bởi dấu/(dấu thư mục của Unix - hơi ngược so với dấu thư mục\ của DOS).
Bạn sẽ nhận thông tin trả lời có dạng sau (trích):
DESKAPPS Desktop Applications
ACCESS Access
EXCEL Excel
GAMES Entertainment Packs, Flight Sim, etc.
OFFICE Microsoft Office
POWERPT PowerPoint
PROJECT Project
PUBLISHR Publisher
WORD Word for Windows & Macintosh
DEVELOPR Developer Tools and Information
FOX FoxPro and FoxBase
MASM Macro Assembler
MSJ Microsoft Systems Journal
OLE OLE
VB Visual Basic
VISUAL_C Visual C++, MFC, & other C products
WIN_DK Windows SDK, DKs & At Work
WIN32DK 32 bit Development Kits
SOFTLIB Instructions & index for software library
MSLFILES Software library files (> 1500 files)
Dùng lệnh dir, bạn có thể xem trong từng thư mục có những tệp tin gì, và cuối cùng có thể lấy về máy mình bằng lệnh get. Chẳng hạn bạn có thể lấy chương trình chống virus macro cho Winword 6.0 có tên là WD1215.EXE trong thư mục Softlib/MSFILES bằng chuỗi lệnh:
open ftp.microsoft.com
get/softlib/MSLFILES/WD1215.EXE
quit
Một số lệnh FTP khác
Bạn có thể nắm được danh mục các lệnh FTP mà máy chủ ftpmail'NCTUCCCA.edu.tw tại Ðài Loan xử lý bằng cách gửi cho địa chỉ này một e-mail với nội dung là Help. Ngoài các lệnh open, dir, get, quit, trong bức thư trả lời bạn sẽ thấy một số lệnh thông dùng khác nữa như size, binary, mine...
FTP Mail Server
Sau đây là địa chỉ e-mail của một số máy chủ gọi là FTP Mail Server mà chúng tôi đã khai thác thấy khá thuận tiện:
FTPMAIL @NCTUCCCA.EDU.TW - máy
chủ tại National Chiao Tung University (Ðài Loan)
FTPMAIL @GARBO.UWASA.FI - máy chủ tại University of Vaasa
(Phần Lan)
FTPMAIL @OAK.OAKLAND.EDU - Máy chủ tại Oakland University
(Michigan, Mỹ)
BITFP @PUCC.PRINCETON.EDU - máy chủ tại Princenton University
(Mỹ)
FTPMAIL@DOC.IC.AC.UK - máy chủ tại Dept.of.Computing, Imperial
College of Science, Technology and Medicine (London, Anh)
Về nguyên tắc, bạn có thể dùng máy chủ nào trong số các máy trên cũng được, nhưng nên chọn máy gần để... tiết kiệm, và nên truy cập ngoài giờ hành chính (chú ý đến múi giờ để biết ngoài giờ hành chính của các máy chủ ứng với giờ nào của VN).
Các bạn đã nắm qua các lệnh open, dir, get, quit. Các lệnh được dùng của từng máy chủ có thể hơi khác nhau. Ðể nắm được danh mục cụ thể các lệnh cho mỗi máy chủ, bạn gửi thư với nội dung chỉ gồm một dòng help. Ví dụ muốn biết các lệnh cụ thể của máy chủ tại Phần Lan, bạn gửi thư sau đây:
To: FPT,AIL @GARBO.UWASA.FI
Nội dung: help
Ðể xem trên FTP site có những thư mục và tập tin gì, thông thường dùng các lệnh:
open <tên FTP site>
dir <tên thư mục>
quit
Khi muốn Internet gửi về máy bạn một tập tin cụ thể, bạn dùng các lệnh:
open <FTP site>
get <tập tin>
quit
Lưu ý dấu ngăn cách thư mục là / (chứ không phải \ như môi trường DOS). Trên thư mục gốc hoặc các thư mục lớn, thường sẽ có tập tin mô tả tóm tắt nội dung tất cả các tập trên máy chủ tại thư mục đó. Bạn nên lấy tập tin này về máy mình để biết trên máy chủ có những gì. Ví dụ thư sau đây sẽ yêu cầu chuyển về máy của bạn danh mục các tập tin trong thư mục /pub/simtelnet/win3/delphi (các chương trình nguồn và thư viện cho ngôn ngữ lập trình Delphi) trên FTP site có tên là oak.oak.oakland.edu
get/pub/simtelnet/win3/delphi/00_index.txt
quit
Tìm kiếm trên các FPT SITE
Có hàng ngàn các Anonymous FTP site khác nhau trên thế giới cho phép bạn truy cập miễn phí, có nội dung khác nhau và đảm bảo các khả năng truy cập khác nhau. Các FTP site lớn là máy tính mạnh, cho phép nhiều người truy cập cùng một lúc. Nhiều FTP site bé hơn, truy cập vào hơi khó và dĩ nhiên có lượng thông tin không nhiều.
Ðể nắm danh mục hàng ngàn các FTP site và tóm tắt về khả năng cung cấp thông tin của chúng, bạn gửi thư sau đây:
To: Mail-server@RTFM.MIT.EDU
Nội dung gồm 23 dòng sau:
send
usenet/news.answers/ftp-list/sitelist/part1
send usenet/news.answers/ftp-list/sitelist/part2
send usenet/news.answers/ftp-list/sitelist/part3
...
send usenet/news.answers/ftp-list/sitelist/part23
Danh sách này khá lớn (khoảng 500 trang), chia thành 23 phần, bạn có thể lấy về từng phần hoặc nhiều phần cùng lúc, sau đó nối chúng lại với nhau.
Sau đây là một số thư viện và FTP site lớn:
1. SIMTEL: Ðây là thư viện đầu tiên do quân đội Mỹ quản lý trên máy DEC-20, nay vẫn là thư viện lớn chứa các phần mềm trên DOS và Windows, tồn tại dưới dạng bản sao một loạt các FTP site lớn trên thế giới. Bạn có thể truy cập SimTel qua bản sao của nó thông qua một FTP site có tên là OAK.OAKLAND.EDU (cho phép 400 người truy cập một lúc). SimTel được đặt trong thư mục /PUB/SIMTELNET, có nhiều thư mục con như Win3, MsDos, Magazine...
2. FTP.WINSITE.COM : do WinSite Group Inc. (Mỹ) tổ chức, là một trong các thư viện phần mềm Windows lớn nhất hiện nay, có các phần mềm chạy trong Windows 3.x, Windows 95 và Windows NT (chứa trong ba thư mục /pub/pc/win3 (4,4 Gb), /pub/pc/win95 (2,9 Gb) và /pub/pc/winnt (500 Mb). Trong mỗi thư mục có tệp mô tả nội dung của toàn bộ thư mục. Số lượng người truy cập cùng lúc là 200.
3. FTP.EDU.TW : Ðây là FTP site lớn nhất châu á, đặt tại National Chiao Tung University (Ðài Loan) với dung lượng 13 Gb. Máy này chứa bản sao của rất nhiều thư viện khác nhau trên thế giới, cho phép 200 người truy cập một lúc. Các thư viện phần mềm lưu trong thư mục /PC, thư mục /PUB/MIRRORS/MSDOS và một số thư mục khác.
Ngoài ra, còn một loạt các FTP site của các công ty phần mềm mà bạn có thể truy cập như
FTP.MICROSOFT.COM, FTP.NOVELL.COM, FTP.SYMATEC. COM... Ðể làm việc với một FTP site cụ thể, bạn gửi e-mail cho một trong các máy FTP Mail Server với dòng lệnh đầu tiên là open <tên FTP site> và các lệnh khai thác tiếp theo.
Lấy tệp nhị phân
Dịch vụ e-mail về mặt nguyên tắc chỉ truyền nhận các thư dạng văn bản. Các tệp nhị phân (tệp chương trình, dữ liệu...) kèm theo thư thường sẽ được mã hóa thành tệp văn bản trước khi truyền đi và giải mã ngược lại ở đầu nhận. Một số phần mềm truyền/nhận e-mail có tính năng mã và giải mã tự động, tuy nhiên do tính không tương thích của các phần mềm này chạy trên nhiều hệ điều hành khác nhau, nên các FTP-server khi chuyển tệp về sẽ mã hóa theo một các dạng mã chuẩn như Uuencode, Mime... Khi nhận được, bạn phải tự mình làm các động tác đưa về tệp ban đầu. Cũng do hạn chế về độ dài của mỗi bức thư gửi bằng e-mail nên các tệp lớn sẽ được mã hóa thành một số thư được đánh số thứ tự, bạn cũng phải nối chúng lại trước khi tiến hành giải mã ngược lại.
Ðể giải mã, bạn có thể dùng một trong các phần mềm tiện ích như Wincode (có trong thư viện phần mềm trên Netnam), Uudeview (hỏi bộ phận quản trị của VDC qua địa chỉ support.hcm bdvn.vnd.net). Hiện nay, chúng tôi cũng đã xây dựng một phần mềm tiện ích có tên là SPRMLCVT (Sprint Mail Converter) cho phép kết nối và giải mã một cách tự động các tệp nhị phân được chuyển về qua Vnmail bằng SprintMail với dạng mã hóa là MIME. Bạn chỉ cần chạy tiện ích này với tham số là tệp thư bất kỳ trong số các tệp nhận được, phần mềm sẽ tự động nhận biết có bao nhiêu phần, tìm các phần tương ứng, kết nối lại và giải mã.
Ðể lấy các tệp nhị phân từ các FTP-site, bạn gửi thư cho FTP-server gồm các lệnh:
- Mở FTP-site (ví dụ open
oak.oakland.edu)
- Mô tả tệp cần lấy là nhị phân (bằng lệnh BINARY)
- ấn định dạng mã hóa (ví dụ UUENCODE hoặc MIME)
- Yêu cầu lấy tệp (ví dụ get/pub/pc/aa.zip)
- Kết thúc (bằng lệnh QUIT)
Chuỗi lệnh sau đâu gửi cho máy chủ FTPMAIL NCTUCCCA.EDU.TW yêu cầu lấy phần mềm RANDOT11.ZIP tạo ảnh ảo ba chiều lưu lại FTP.WINSITE.COM và ấn định dạng mã hóa là MIME:
To: ftpmail nctucca.edu.tw
Nội dung
open
ftp.winsite.com
binary
mime
get/pub/pc/wỉn/desktop/randotll.zip
quit
Dịch vụ Archie
Ðể tìm một tệp tin theo tên, bạn có thể sử dụng dịch vụ tìm kiếm Archie để hỏi các máy chủ (gọi là archie server) xem những FTP-site vô danh nào chứa tệp tin này và chứa trong thư mục nào, sau đó sử dụng cách lấy tệp từ các FTP-site để lấy tệp về máy mình. Bạn có thể tra cứu qua một trong các archie server sau đây:
archie archie.kuis.kyoto-u.ac.jp
(Nhật Bản)
archie archie.funel.fi (Phần Lan)
archie archie.doc.ic.ac.uk (Anh)
archie archie.rutgers.edu (Mỹ)
Ðể biết chi tiết các lệnh tra cứu, bạn cần gửi e-mail cho các archie server với nội dung subject là help. Các lệnh tra cứu thường dùng là:
set search sub
find <từ khóa>
Lệnh đầu tiên yêu cầu tìm tất cả các tệp có tên chứa chuỗi ký tự mô tả trong lệnh thứ hai, lệnh tiếp theo mô tả từ khóa. Ví dụ như bạn cần phần mềm chống virus Scan mà không biết nó nằm trên máy nào, khi đó hãy gửi e-mail sau đây:
To: archie archie.rutgers.edu
Nội dung:
set search sub
find scan
Bạn sẽ nhận được thư trả lời mô tả danh sách các FTP-site chứa tệp cần tìm và các thông tin liên quan đến tệp tin như ngày tháng cập nhật, độ dài...
Lấy Web bằng e-mail
WWW (World Wide Web), gọi tắt là Web, là dịch vụ kết nối trức tiếp (online - trực tuyến) cho phép người dùng tra cứu thông tin trên Internet dưới dạng các trang siêu văn bản tham chiếu (móc nối) lẫn nhau chứa văn bản, hình ảnh, âm thanh...Các trang Web thông thường là tệp HTML được thiết kế bằng ngôn ngữ Hyper Text Maker Language (có thể dùng Word 7 để soạn thảo), có phần mở rộng là HTM hoặc HTML.
Ðịa chỉ trang Web
Mỗi trang Web sẽ có một địa chỉ cụ thể trên Internet, thường mở đầu bằng
http://. Tiếp theo là các thông tin về địa chỉ cụ thể. Ví dụ địa chỉ trang
Web của đại sứ quán VN tại Mỹ là: http://vietnamembassy - usa.org/. Ðịa chỉ
trang Web mô tả trận đấu cờ giữa Caxparôp và máy tính Deeper Blue là:
http://www. chess.ibm. com/.
Mỗi trang Web sẽ lưu địa chỉ các trang Web khác mà nó tham chiếu tới để khi
truy cập đến một trang, bạn có thể truy cập tiếp đến các trang có liên quan.
Các trang khác này có thể nằm trên máy tính mà bạn đang kết nối, hoặc máy
tính khác.
WebMail Server và các lệnh
Có một số máy chủ làm dịch vụ lấy Web qua e-mail, gọi là Webmail server, thí dụ như:
1gora@dna.affrc.go.jp (Nhật Bản)
agora@kamakura.mss.co.jp (Nhật Bản)
w3mail@gmd.de (Ðức)
wwwfmail@linux.netmor.com
* Với Webmail Server agora@kamakura.mss.co.jp, bạn có thể lấy hướng dẫn bằng cách gửi thư cho địa chỉ này với dòng lệnh: Send http://www.w3. org/hypertext/WWW/Agora/Help.txt
* Với agora@dna.affrc.go.jp, lệnh này là: Send http: //www.dna.affrc.go.jp/htdocs/Agora/Help.txt (hoặc chỉ đơn giản là www).
Với hai máy chủ trên, lệnh thông dùng nhất là:
send<tên và địa chỉ trang Web>
Khi nhận được lệnh, Webmail Server sẽ gửi về cho bạn nội dung văn bản của trang Web cùng địa chỉ của các trang có liên quan để, nếu cần, bạn lại yêu cầu gửi tiếp. Thay cho lệnh Send, bạn có thể dùng lệnh source. Khi đó, trang Web được gửi về với nguyên dạng của nó để bạn có thể đọc bằng các wed brower như Netscape, Internet Explorer. Máy chỉ agora@dna.affrc.go.jp cho phép dùng lệnh Deep thay cho lệnh Send để lấy trang Web cùng với tất cả các trang mà nó tham chiếu tới. Lưu ý là mỗi lần bạn chỉ nhận được tối đa 5.000 dòng.
* Với w3mail@gmd.de, thay cho lệnh Send là lệnh Get với các tham số kèm theo.
Bạn có thể gửi thư với lệnh Help cho Webmail Server này để biết thông tin, hoặc dùng lệnh:
Get http: www.gmd.de/IMK/NW/VaS/Information Services/Projects/w3 gate. html
Lệnh Get của Webmail Server này có tham số I cho phép lấy đồng thời trang Web cùng các trang được trỏ tới.
* Bộ lệnh của wwwfmail@linux.netmor.com hơi khác biệt. Bạn có thể nắm chi tiết các lệnh của máy chủ này bằng e-mail với nội dung Subject là info. Qua máy chủ này, bạn có thể nhận được các trang Web với hình ảnh đầy đủ nhưng với giới hạn là mỗi lần chỉ nhận được không quá 1,5 Mb.
Một vài ví dụ
Bạn có thể lấy các thông tin (đề thi, kết quả) về cuộc thi toán quốc tế lần thứ 38 (IMỏ8) vừa tổ chức tháng 7-1997 tại Achentina với chiến thắng vang dội của đội tuyển VN (một giải nhất, 5 giải nhì) bằng thư sau đây:
To: w3mail@gmd.de
Nội dung:
get - l http: //www.oma.org.ar/imo/imo-engl.html
Bạn cũng có thể lấy các ván cờ trong trận đấu giữa Caxparôp và máy tính Deeper Blue bằng E-mail:
To: agora@dna.affrc.go.jp
Nội dung:
deep http://www.chess.ibm.com/