IN BẰNG PHÍM-bấm PrintScreen

            Bạn cần in nhanh màn hình hiện thời ra giấy? PRINTSCR dữ giúp in ra toàn bộ 50 dòng hiển thị trên màn hình VGA của bạn và buộc máy in tự động in thành trang.

            Chắc chắn là bạn đã từng có lần mày mò để thay đổi các thiết lập thư mục, chẳng hạn cho chương trình soạn thảo văn bản của mình, và sau khi thay đổi một vài tham số để rồi nhận được  kết quả không như ý, bạn muốn trở lại cài đặt ban đầu nhưng không thể được, dù đã phải nhớ  đến cả phần help trực tuyến của chương trình để tìm file cài đặt. Và thế là chẳng còn cách nào hơn, bạn đành phải cài đặt lại chương trình này từ đầu.
Ngày nay, trong thế giới của các menu có sẵn và cấu hình tự động, có vẻ như chẳng có gì được ghi chép lại. Và bạn sẽ lúng túng khi gặp trục trặc về đĩa cứng hay xoá lộn file. Vì vậy, có lẽ nên chiụ khó ghi lại các cài đặt cho mọi phụ trợ và ứng dụng. Bằng cách nào? Rất đơn giản bằng cách sử dụng chức năng Print Screen có sẵn của máy để in ra giấy các màn hình hiển thị tham số cài đặt.

        Những điều cơ bản về Print Screen

            Chức năng Print Screen là trang bị chuẩn của mọi máy tương thích IBM, ngay từ mẫu máy đầu tiên chỉ có một ổ đĩa mềm. Mục đích ban đầu của nó là chuyển phần văn bản trên màn hình sang máy in nối với cổng máy in đầu tiên LPT1.

            Việc in một màn hình đầu thông tin rất dễ dàng. Tìm phím Print Screen (PrtSc, hoặc cũng có thể là SysReq đối với bàn phím 101 phím) trên hàng phím đầu tiên. Kiểm tra chắc chắn là máy in của bạn đã bật và nối vào cổng LPT1, sau đó nhấn Shift + Print Screen. (Nếu máy PC của bạn có vẻ như bị treo khi thực hiện việc này, hãy kiên nhẫn. Trong khoảng 30 giây, BIOS sẽ phát hiện ra máy in không trả lời, ngưng thao tác, và trả điều khiển lại cho bạn).

            Nếu máy in của bạn có chỉ báo trạng thái, nó sẽ thể hiện là đã nhận được dữ liệu. Hãy sử dụng các điều khiển của máy in để đẩy giấy ra. Bản in sẽ có dữ liệu trình bày tương tự như trên màn hình của bạn.
Vào cái thời mới bắt đầu xuất hiện máy vi tính, khi nhấn phím Print Screen, bạn nhận được25 dòng văn bản trên bản in - đó là số lượng dòng chuẩn hiện ra trên màn hình. Khi IBM tung ra chuẩn EGA video, người sử dụng có thể thay đổi số lượng dòng hiển thị. Ðể bảo lưu tính tương hợp với các mẫu máy trước đó, màn hình EGA vẫn được đặt mặc định là 25 dòng; tuy nhiên, bạn có thể chuyển đổi màn hình sang 43 dòng.

            Card màn hình EGA của IBM chứa BIOS riêng của nó với các thủ tục điều khiển những khả năng mới của card. Một trong các thủ tục này là chức năng Select Alternate Print Screen (Int 10h, AH=12h, BL=20h).
Các chương trình có chức năng này cho phép card EGA thay chức năng cũ lỗi thời của máy PC bằng chức năng Print Screen mới được cải tiến. Khi chuẩn VGA thay thế EGA, chức năng này lại tiếp tục được hỗ trợ.

        Những cải tiến

            Ðể duy trì tính tương thích thủ tục PrinScreen nâng cấp của card video không giành quyền điều khiển một cách tự động. Ðể kích hoạt, bạn phải goị nó, vì thế trong phần lớn các máy PC, thủ tục PrintScreen đã cập nhật tạm nằm im. Ðiều này thật tệ, vì mặc dù chức năng màn hình gắn kèm của PC hữu ích, rõ ràng nó có nhược điểm.

            Trước hết, BIOS của PC chỉ có thể in ra 25 dòng màn hình, trừ khi nó tương đối mới. Như vậy, nếu bạn đang sử dụng chế độ 50 dòng của VGA, bạn sẽ phát hiện ra rằng các chức năng PrintScreen cũ chỉ đưa ra được khoảng một nửa dữ liệu của bạn.

            Còn một vấn đề khác với các thủ tục PrintSreen mặc định là chúng không tự động đẩy giấy. Khi các máy in kim theo dòng trở thành xu hướng mới thì điều này không còn là vấn đề lớn nữa. Màn hình sẽ in từng dòng, bạn có thể thấy(và nghe) được kết quả ngay lập tức. Nhưng với các máy in laser và máy in theo trang, bạn  không thể thấy gì cho tới khi việc in hoàn tất và máy in đẩy giấy ra. Ðiều nạy rất dễ gây ra rắc rối trong trường hợp bạn lỡ tắt máy in vì quên rằng đang có 1 trang dữ liệu nằm trong máy chờ in ra.

            May thay, một thủ thuật nhỏ có thể khắc phục được nhược điểm này. BIOS của máy có thể không hiểu được các màn hình  hơn 25 dòng, nhưng BIOS trong card video chắc chắn hiểu được. Toàn bộ việc bạn làm là gửi đi các thông báo thích hợp. Nhưng bạn không cần phải tự tìm hiểu cách thực hiện các nhiệm vụ này, hãy xem chương trình PRINTSR.SCR đi kèm bài.

        Hoạt động của PRINTSCR

            Trước khi có thể sử dụng PRINTSCR, bạn sẽ phải tạo ra nó, rồi chuyển nội dung Debug PRINTSCR.SCR thành file thực hiện. Sau đó nạp vào như sau:

PRINTSCR (NOEJET)

            Hoặc để kích hoạt PRINTSCR trong suốt thời gian bạn làm việc với DOS, hãy thêm lệnh này vào file AYTOEXEC.BAT. PRINTSCR sẽ tự nạp vào bộ nhớ và bắt đầu ngay lập tức việc giám sát chức năng PrintScreen. Ðừng lo điều này làm ảnh hưởng đến tốc độ của hệ thống, vì PRINTSCR chỉ đòi hỏi 320 byte bộ nhớ khi nạp.

            Việc đẩy giấy tự động rất tiện lợi, nhưng có thể không phaỉ lúc nào bạn cũng muốn làm điều đó. Ðể thay đổi  trạng thá đẩy giấy của PRINTSCR hãy chạy lại chương trình lần nữa, lần này với chức năng NOEJECT tuỳ chọn. Bạn có thể thay đổi trạng thái giấy của PRINTSCR bao nhiều lần tuỳ ý, ví dù bạn chạy chương trình bao nhiêu lần, nó cũng không chiếm thêm bộ nhớ.

            Mỗi lần nhấn phím PrintScreen, đoạn BIOS xử lý nhấn phím sẽ nhận hành động của bạn và tạo ra Interrupt 5. Theo mặc định, Interrup này gọi thủ tục PrintScreen nằm trong BIOS.

            Tuy nhiên, khi PRINTSCR đang làm việc, nó sẽ xen vào mọi thứ bằng cách gọi chức năng Select Alternate Print Screen, chức năng này ra lệnh cho card video chuyển địa chỉ mà Interrup 5 trỏ tới, từ thủ tục PrintScreen mặc định đến thủ tục riêng của nó. Từ đây trở đi, tất cả các yêu cầu Print Screen được truyền tới thủ tục của card video.

            Ðể xác định khi nào cần đẩy giấy, nếu chức năng này có thể dùng được, PRINTSCR ngăn Interrup 5, tự động đặt nó giữa thủ tục keyboard-detection và BIOS của card video. Mỗi lần BIOS của máy PC tạo ra Interrup5, PTINTSCR lại nhận được điều khiển.

            Trước tiên, PRINTSCR gọi thủ tục PrintScreen của card video để đẩy nội dung của màn hình tới máy in. Khi chương trình giành lại được điều khiển, nó kiểm tra xem liệu bạn có loại bỏ đẩy trang tự động hay không. Nếu không, nó sẽ gửi ký tự form-feed tới máy in để đẩy trang này.

            Với một chức năng Print Screen thông minh hơn, bạn có thể dễ dàng tạo bản ghi chép các màn hình cấu hình, các cài đặt mặc định và các màn hình trợ giúp trực tuyến.

Thanh Hà, DOS World 9/1996.