LƯU VÀ IN CÁC FILE WEB
Vào những ngày đầu tiên trên World Wide Web, có lẽ bạn sẽ thấy sung sướng là trình duyệt xét (browser) có khả năng cho bạn thấy hình ảnh và tin tức từ khắp thế giới. Sau đó sẽ nảy sinh những câu hỏi... Làm thế nào để nghe được những file âm thanh có trên Web? Xem phim bằng cách nào? Và quan trọng nhất là làm sao có thể lưu kho tàng này để sử dụng về sau?
Câu trả lời chắc chắn có ngay trên Web, dưới dạng các ứng dụng trợ giúp, và sau này là các plug-in (bổ sung) của Netscape. Một số chương trình này là phần mềm dùng chung (shareware) - bạn sẽ trả một khoản phí nhỏ nếu bạn dùng thường xuyên, nhưng nhiều chương trình là miễn phí.
Các plug-in
Cách đây không lâu, nếu có ai đó nghĩ ra một dạng file mới, người dùng Internet phải tải ứng dụng để đọc nó, hay dùng trợ giúp của Netscape (tốn bộ nhớ), hoặc chờ các trình duyệt xét thế hệ tiếp theo có thể hỗ trợ dạng file này.
Thời kỳ đó đã qua rồi. Giờ đây, các nhà phát triển có thể viết ứng dụng như một plug-in, được cài đặt trong một folder Netscape đặc biệt và tải đến mọi nơi cần thiết, do vậy có thể xem file (hoặc nghe) bằng chính trình duyệt xét. Các plug-in chính hiện có (tất cả đều miễn phí) là Shockwave (chạy các file Macromedia Director tương tác), Real Audio (cho âm thanh) và Acrobat Amber, nhưng các sản phẩm mới xuất hiện hàng tuần.
Bạn có thể vào Browserwatch xem có gì mới (địa chỉ http://www.browserwatch .com/). Hiện nay chỉ có Netscape hỗ trợ plug-in.
Tài liệu trên Page
Có hai cách để lưu văn bản trên các trang Web - như văn bản thuần tuý, dưới dạng "nguồn" hay HTML (Hypertext Markup Language - ngôn ngữ đánh dấu siêu văn bản). Nếu bạn chỉ muốn lưu, đọc hay in, hãy lưu ở dạng văn bản. Nhưng có thể bạn còn muốn thử lưu các trang dưới dạng HTML gốc của chúng. Khi đó bạn có thể đọc chúng với tất cả các liên kết trong trình duyệt xét của bạn, và đặc biệt hữu ích đối với các tài liệu HTML dài vì ở đó bạn có thể chuyển ngay tới phần xác định nào đó.
Cách đơn giản nhất để lưu văn bản Web là điểm sáng văn bản rồi cắt và dán nó vào bộ soạn thảo văn bản của bạn. Nếu không được thì lưu nó như văn bản, một số trình duyệt xét thực hiện việc này dễ dàng. Trong Netscape, bạn có thể lưu trang Web thành file .txt, nó sẽ không chứa các nhãn đánh dấu HTML hay địa chỉ http. Ðể duy trì nó như một tài liệu HTML, bạn phải lưu ở dạng file .htm hay .html. Cũng có thể xem và điểm sáng tài liệu nguồn rồi dán trực tiếp vào bộ soạn thảo văn bản của bạn.
Lưu ý: Nếu bạn muốn lưu toàn bộ trang với cả hình ảnh, bạn cần một ứng dụng riêng như Web Whacker (từ http://www.ffg.com/) để lưu tất cả các file cùng nhau. Bạn có thể lưu toàn bộ Website nếu muốn. Nó rất thuận lợi cho việc trình diễn. Nên nhớ là bạn luôn có thể in trực tiếp từ màn hình. Ðừng lo lắng nếu bạn in từ Netscape mà văn bản lại biến mất khỏi màn hình. Hãy thay đổi kích thước cửa sổ, văn bản sẽ xuất hiện trở lại.
Các tài liệu khác
Tài liệu Adobe Acrobat trông giống y như các trang sách hay tạp chí với định dạng hoàn thiện và hình ảnh. Bạn cần có Adobe Acrobat Reader 2.0 để xem chúng và bạn còn có thể lưu lên đĩa, hãy định cấu hình Netscape để khởi động Acrobat Reader như một ứng dụng trợ giúp, hay vào plug-in "Amber" Acrobat mới để xem tài liệu ngay trong trình duyệt xét.
Hãy lựa chọn từ http://www.adobe .com/Acrobat/Acrobat0.html.
Nén và tời
Ðể duy trì tốc độ truyền (bandwidth), nhiều chương trình nhị phân và file văn bản được nén để truyền qua mạng. Bạn có thể xác định kiểu nén muốn áp dụng bằng đuôi file, ví dụ .zip dành cho Zip. Web có thể xử lý các file nhị phân, vì vậy bạn không phải qua UUEncoding, đây không phải là dạng nén mà là chuẩn mã hoá các file nhị phân để truyền trong môi trường thuần tuý văn bản, đặc biệt là các nhóm tin tức Usenet.
Bạn sẽ gặp một chuẩn nén chính cho PC là .zip (một số phiên bản Zip có thể tự sửa, nhưng đuôi file không thay đổi). PKZip là ứng dụng Zip chuẩn. Ðôi khi ZipFixit cũng có thể tạo các phiên bản Zip có sửa đổi.
Hình ảnh
Có hai dạng nén ảnh chính trên Net. Thứ nhất là Gif, chuẩn ban đầu được phát triển cho Compuserve. Mới đây hơn là dạng JPEG (Joint Picture Experts Group) kỹ thuật cao đang chiếm ưu thế. Trình duyệt xét Web của bạn sẽ tời và hiển thị các ảnh này. Thực ra các tựa đề trang trí bạn thấy trên trang Web cũng chính là hình ảnh. Nhưng nếu bạn muốn lưu chúng để dùng về sau, bạn cần có phần mềm xem ảnh, nó sẽ xử lý được cả hai dạng.
Bạn nên có LView Pro 1.A, trình xem Gif/JPEG cho phép xén, cắt và dán ảnh. Nó có thể xuất ra các dạng khác và nhập ảnh bitmap rồi chuyển đổi thành JPEG.
Âm thanh
Có đủ thứ tiếng động trên Web, nhưng cho đến gần đây chúng đều ở dạng tương đối low-fi (low fidelity - tính trung thực thấp) - .au, .aiff và .way, vì âm thanh hi-fi (tính trung thực cao) chiếm quá nhiều bộ nhớ. Ðiều này đang thay đổi với sự xuất hiện của MPEG audio, có thể nén âm thanh chất lượng CD bằng hệ số 10. Giờ đây thực tế có thể sao được cả những bài hát qua Web nếu bạn có đầy đủ phương tiện.
Trước tiên bạn cần có sound card. Nó cho phép bạn nghe bất cứ âm thanh .wav nào. Ðối với .au và .aiff, lựa chọn tốt nhất là Windows Play Any. Với MPEG audio, hãy chọn XingSound MPEG Player. Ðôi khi bạn có thể muốn nghe âm thanh kèm với phim QuickTime, bạn cần có QuickTime for Windows. Tất cả các phần mềm này, những hướng dẫn định cấu hình và các file âm thanh có thể sao nằm trong địa chỉ của Internet Underground Music Archive: http://www.iuma.com/IUMA-2.0/help/help-windows.html.
Phim
Các file video có lẽ là lớn nhất trên Web, vì vậy cần chú ý tới tài khoản Internet của bạn. Tuy nhiên bạn cũng nên xem xét đến máy phát video màn hình nhỏ.
Sự xuất hiện QuickTime for Windows của Apple là tin vui cho người dùng PC. Ưứng dụng MPEG Play sẽ phát cả phim QuickTime và MPEG.